عید است ولی ما که مسافر شده گانیم

در گوشه ای تنهایی ببین، در رمضانیم

هجران قریبان زده در دل اسر خویش

از دل به لب خویش بسی نامه رسانیم

گیتی که نیرزد به خدا چون خسی در آب

از جور فلک باز چه در شور و فغانیم؟

هر روز گل نو که شگفته است در اینجا

فرمان بر و بنده ای دستور زمانیم

ای قافله سالار فلک رهنما شو

در آتش غمها بنگر سوختگانیم

چون ماه شب چهاردهی ما که عیانیم

ای واقف دلها ره خود ما چه بدانیم؟

اندر جگر آور چرا بخردی تیر

رسوا و ملامت کش و چون بخردانیم

با خنده مستی بگذر باز همایون

گر سفله جهان است چرا ما نگرانیم؟

"همایون عالمی"

رادیو آوای دوست، در جون ۲۰۰۷ میلادی به منظور گسترش و سوق دادن جامعه افغانی به سوی عصر روشن گری شروع بکار کرد. چون لازم دانستیم که تمدن بشری برای بقا و ادامه حیات به تفاهم و شناخت متقابل از جامعه ای که در آن زندگی می کنند نیاز دارند. این رادیو با هزینهء مردم با احساس، فند ۱۰۰۰ دالر از دولت استرالیا و بدون حمایت مالی هیج شخص حقیقی و حقوقی اداره می شود.

با توجه به تعداد زیاد مهاجرین و عطش مردم به شنیدن رادیو به زبان خودشان، تعداد از فرهنگیان و دانش آموخته ها مسولیت تهیه مواد و اجرای برنامه رادیو را به عهده گرفتند. رادیو آوای دوست روز های دوشنبه از ساعت ۳:۴۵  الی ۴:۳۰ بعد از ظهر برای ۴۵ دقیقه روی موج "اف ام" و ردیف ۹۸.۱ پخش می شود. برنامه های این رادیو شامل اخبار داخلی(از استرالیا،بخصوص از ایالت کوینزلند)، اخبار خارجی(از افغانستان)، بخش فرهنگی(شامل مصاحبه و گفتگو) و بخش داستان برای کودکان می شود.

آزادی را به چند مفهوم می توان به کار برد. گاه منظور ما از آزادی، قدرت و ارادهء انسان است(در ساحهء هستی شناسی و انسان شناسی).

 گاهی هم منظور مان از آزادی، آزادی سیاسی است. گاهی هم ممکین است آزادی را در معنای اخلاق و عرفان به کار بریم. یعنی آزادی از تعلقات دنیوی و رزق و برقهای دنیا.

از دین هم می توان تعابیر مختلفی داشت. یک موقع از دین سخن می گوییم و به مباحث کلامی نظر داریم و منظور ما از دین، اصول عقاید، جهان بینی و هستی شناسی دینی است.

گاهی ممکین است منظور ما از دین، احکام عملی و فردی(در ساحهء فقه و احکام فقه)باشد.

گاهی هم ممکین است که منظور ما از دین، نظام سیاسی و حکومت دینی باشد.

اینها هر کدام تعریف  های خاص خود را دارند که من خود را از مشخص کردن و شرح دادن این بحث ها عاجز می بینم. فکر می کنم که با تفکیک این مفاهیم، جلو بسیاری از سوء تفاهمات گرفته می شود. بخش بسیاری از سوء تفاهماتی که در بحث آزادی با آنها رو به روییم، ناشی از همین عدم دقت کردن در تعریف کلمات و اصطلاحاتی است که در بحث دین و آزادی بکار می بریم.

دین و آزادی دو واژهء بزرگ و دو مفهوم ارجمندند، که از دیروقت در دایرهء از تقدس و احترام، توجه خیلی ها را به خود جلب کرده اند. آدمی در جستجوی معنا، بارها این گوهر گران را که همواره در مرکز توجه انسان بوده را باز یافته. آزادی نیز گوهر گرانبهای است، که آدمی برای دست یابی به آن، آنقدر قربانی داده که شاید هیچ راهی این مایه قربانی را به خود ندیده باشد.

سخن از پیوند دین و آزادی، حرف تازه نیست و از دیرباز اندیشه ورزان را به خود مشغول داشته است. گروهی این دو مفهوم را ناسازگار یافته اند و گروهی به سازگاری آنها رأی داده اند.

آنان که دین و آزادی را ناسازگار دیده اند، خود در دو گروه جای گرفته اند. گروهی با انگیزهء دفاع از دین و دینداری، مدعی شده اند که جوهر دین چیزی جز "پرستش" و "بندگی" در پیشگاه خداوند" نیست و این جوهر، از ترویج آزادی آسیب می بیند. چرا که آزادی، در نهایت به هرج و مرج و سستی مبانی اخلاقی می انجامد. گروه دیگر، به قصد دفاع از آزادی، ادعا کرده اند که آزادی در ذات در هر گونه قید و بندی در تقابل است و هر قیدی، قفلی بر اندیشه و دست و دهان انسان آزادیخواه به شمار می رود. ازین رو، دین که مجموعه ای از حدود و قیود اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و رفتاری است، در ذات خویش محدود کنندهء آزادی و شکنندهء آن است و برای دفاع از آزادی، باید از دین دست شست.

در برابر این دو گروه، جمعی نیز دین و آزادی را سازگار  و حتی لازم و ملزوم دانسته اند. اینان بر آن اند که جوهر دین، چیزی جز "آزادی از هر چه غیر خدا" نیست و از این دیدگاه، با جوهر آزادی از یک خانواده به شمار می رود. از سوی دیگر، اینان هیچ تناقضی میان اعتقاد به آزادی و پذیرش حدود و مرزهایی برای زندگی فردی و اجتماعی نمی بینند و معتقدند که هیچ جامعه ای- ولو در نهایت آزادی- از این مرزها  و حدود بی نیاز نیست.

خواسته ای دین نیز این است که خداوند انسان را آزاد آفریده و او را بر سر نوشت خویش حاکم ساخته، اما در این جهان پهناور، او را بی راهنما رها نکرده. دین، مجموعه ای از راهنمایی های خداوند است، که انسان آزاد را در انتخاب راه کمال و بهترین مرزها و حدود زندگی فردی و اجتماعی، یاری می دهد. در واقع، دین، تحمیلی بر انسان و بندی بر پای او نیست، بلکه راهی دیگر در میان راههای گوناگون است که بر قدرت انتخاب آدمی می افزاید و چشم او را برای انتختب آزادانه و آگاهانه می گشاید.